Nguyễn Huy Khang: Lời Thơ Man Mác, Buồn

 

Gần đây trên diễn đàn thơ văn Trinh Nữ xuất hiện một người làm thơ trẻ. Một người trẻ mà tôi rất muốn giới thiệu đến quý độc giả yêu thích thi ca. Anh, Nguyễn Huy Khang!

Nguyễn Huy Khang mở mắt chào đời trên đất Sài Gòn vào mùa hạ năm 1978, khi chiến tranh khói lửa giữa Việt Nam và Căm-bốt đang nóng bổng. Để rồi 15 năm sau, vì thời cuộc, anh lại bỏ nước ra đi. Vốn lưu truyền trong người giòng máu văn chương từ bố, Nguyễn Huy Khang đến với thi văn không mấy khó khăn. Bài thơ đầu tiên anh làm khi anh rời xa quê hương được hai năm, một bài thơ để tặng cô bé học chung trường của cái tuổi vừa mới lớn. Ta hãy nghe nỗi thao thức của anh chàng Nguyễn Huy Khang khi chập chững bước vào lãnh vực "yêu" thi ca qua bài "Thạch Thảo" sau đây:

Ở quanh đây không có hoa thạch thảo
Lưu luyến gì để tặng phút chia tay ?
Trời mùa Thu đâu có mưa tháng sáu
Đâu có ai buồn, ai nuối tiếc ai đâu !
Em lặng lẽ quay đi buồn thấy rõ
Anh thì thầm - thôi tiếc nuối được gì
Ở quanh đây chưa trồng hoa thạch thảo
Anh thầm thì - quyến luyến nữa mà chi
Nhưng em không chịu cứ quay đầu nhìn lại
Thạch thảo nào anh hứa ngắt tặng em ?
Ở quanh đây tìm không ra thạch thảo
Anh mĩm cười - cho nợ nhé, khi nào...

Kể từ khi bài thơ đầu tiên "Thạch Thảo" đó đến nay, Nguyễn Huy Khang không ngừng học hỏi những huyền dịu tiềm ẩn trong thi ca Việt Nam. Và anh đã tìm được nỗi đam mê không thể tách rời giữa Huy Khang và thi ca. Qua bao năm trau dồi trên các diễn đàn thơ văn liên mạng, giờ chúng ta thấy một Nguyễn Huy Khang hoàn toàn mới từ ngôn ngữ đến thể loại trong bài Yêu Em:

Anh gom hết những gì còn lại
Thư tình này
Quà tặng xưa
Anh đem đi đốt
Sợ chưa ?

Trong tấm ảnh
Dường như em vẫn cười
Thì ra em đâu biết
Có một người
Đang ghét
Anh nói đùa thôi
Đốt làm chi cháy hết
Chia tay
Ai nói thương không còn
Xa nhau rồi
Ai bảo giận hờn trọn kiếp ?

Thật ra một điều anh đang muốn biết
Em có còn yêu anh
Em có còn yêu anh
Dạo này mưa thường hay ghé đến
Em có buồn như anh
Em có sầu như anh

Anh đoán lần này sẽ là vĩnh viễn
Em nói đi em
Em hỏi đi em
Sao không lên tiếng
Chỉ mỉm cười
Anh hiểu rồi
Sau lưng em có bao người săn đón

Sau lưng anh
Hay sau giấc mơ này
Anh còn gì
Ngoài một tấm hình, thư tình em viết
Anh yêu em
Điên cuồng, tha thiết!
Anh dâng hết rồi, mai này
Anh lại chỉ biết...
Yêu em!

Hoặc qua các bài thất ngôn sau:

Chiều nào anh cũng ra thăm sóng
Ngồi đó nhìn theo con nước trôi
Thấy thu lặng lẽ rơi cùng gió
Vàng vọt tà dương rụng tả tơi

Đêm nào anh cũng từ giã sóng
Quay về lặng lẽ một mình thôi
Đâu hay sóng cũng buồn lặng lẽ
Ngừng một dòng sông tiễn anh về...
(Sóng Lặng)

Và:

Thiệp hồng em đã gởi sang chưa
Trầu cau xanh, mấy thưở giao mùa
Chiếc lá đầu tiên khi rụng xuống
Anh để dành mai mốt tiễn đưa

Ừ chắc ta đâu cùng duyên phận
Nên pháo hoa kia chẳng ngắm cùng
Nên áo nàng dâu người thay cởi
Nên lông mày người vẽ cong cong

Ngọn gió nào lúc đẩy, lúc đưa
Khi hay tin, buồn bỗng dư thừa
Ta chẳng còn yêu sao cứ khóc
Nước mắt nào dành để tiễn đưa ?

Đừng trách nhau khi rời gót ngọc
Đầu đội hoa, ta cũng nâng hoa
Anh sẽ nhìn theo như đứa nhóc
Buồn trăm năm đợi trước sân nhà

Thiệp hồng thôi chắc đã đưa sang
Em theo người, đổi họ, đổi hàng
Anh hoá người dưng nơi xứ khác
Mượn dòng thơ, lạc bước chân hoang...
(Nỗi Buồn Cay Đắng)

Và, thi sĩ tiếp:

Đêm khuya chưa ngủ, và chưa thức
Chưa gần, nên vẫn mãi chưa yêu
Đôi khi giả thuyết thành ra thật
Nhưng lại dối lòng
Nên đăm chiêu

Sáng thì chưa sáng, đêm không đêm
Chưa phải là yêu, chưa mong tìm
Vài ba xuân nữa, vài hạ nữa
Nơi góc thơ nào đang mất tên

Buồn riết rồi như từng giọt đắng
Mỗi sáng thơ rơi loang cả màu
Khi xưa có lẽ chưa thành bạn
Bây giờ có lẽ chẳng còn nhaụ
(Chưa)

Lời thơ của Nguyễn Huy Khang nghe man mác như tâm trạng của người Việt xa xứ, qua quê hương, xa người thương, yêu. Anh như người nơi xứ khác lạc, bước chân hoang để nhớ nhung, ray rứt về một phương trời vô định.

Hầu hết chúng ta thấy người làm thơ trẻ ngày nay muốn tìm cho mình một hướng đi mới. Họ muốn bộc phát, tìm một lối đi riêng, cá biệt; họ cố làm mới thi ca, từ hình thức đến thể loại. Nhưng với Nguyễn Huy Khang, anh lại tìm cho mình một con đường khác, thi ca truyền thống. Có phải chăng đây là một con đường của người trẻ xa xứ tìm về với cội nguồn, tìm về với thi ca truyền thống, trong anh? (Những thi ca mà giới thưởng ngoại luôn yêu chuộng trong những thập niên qua!) Tuy thơ của Nguyễn Huy Khang là những bài thơ theo thể loại thơ truyền thống, nhưng anh cũng cố làm mới thơ mình bằng những nét chấm phá rất riêng biệt. Ta hãy đọc một bài thơ năm chữ sau đây:

Đưa người đi phố đông
Người buông lơi theo dòng
Ta âm thầm dừng lại
Sau lưng...
Người hay không ?
(Đưa Người Đi Phố)

Ở câu cuối, anh ngắt nhịp bằng dấu ba chấm để biểu hiện thời gian và không gian như lắng đọng để cho đôi tình nhân được dìu nhau đi trong một con phố đầy trữ tình. Và, anh lại kết thúc bằng dấu chấm hỏi rất biểu tượng. Ngoài ra, Huy Khang còn dùng cả dấu phẩy để ngắt nhịp cho những bài thơ lục bát. Sau đây là một ví dụ điển hình:

Ngập ngừng chi, lá trên cây
Sao không rơi xuống bàn tay một lần ?
Những mùa Thu trước xa dần
Ra đi, để bướm thêm buồn, bơ vơ

Gió nào thổi nhẹ qua tơ
Nửa đêm thức giấc hồn thơ ngập tràn
Mong Thu, mà lá chẳng vàng
Muốn quên em, nỗi nhớ càng thêm sâu...
(Nhớ)

Ở bài thơ "Nhớ" trên, cho ta thấy một chàng lãng tử, một chàng thi sĩ trẻ rất ư lãng mạn qua câu " Mong Thu, mà lá chẳng vàng. Muốn quên em, nỗi nhớ càng thêm sâu..." quả thật là một bài thơ đuộm nét buồn man mác, như con người của chính anh.

Cũng mang một tâm trạng buồn bã khi xa người yêu, Nguyễn Huy Khang cho ta hiểu đâu phải chỉ riêng em cũng là người đơn độc:

Khi chiếc lá đầu tiên rơi xuống
Lá Thu vàng theo gió đến nơi đâu ?
Nào phải riêng em người đến muộn
Tôi cũng vừa làm kẻ đến sau

Em yêu chi lá vàng theo cơn gió
Mà hững hờ luôn cả cành si
Tôi yêu em, em dường như biết rõ
Lại thờ ơ chẳng nói một lời gì

Em để cành si như gẩy đổ
Ôm duyên thừa, đi tìm lá Thu bay
Nào phải riêng em người bạc phận
Tôi cũng vừa đơn độc, có ai hay...
(Nào Phải Riêng Em)

Hình ảnh của mùa thu, của chiếc lá vàng, luôn đem lại cho ta một cảm giác buồn man mác, bịn rịn, và nhớ nhung. Mùa thu là một hình ảnh đẹp trong thi ca, điều đó không thể phủ nhận. Có rất nhiều (hầu hết) thi sĩ An Nam đều có ít nhất vài bài thơ Thu tiêu biểụ Nguyễn Khuyến có "Thu Điếu", "Thu Ẩm"; Lưu Trọng Lư có "Tiếng Thu"; Cung Trầm Tưởng có "Mùa Thu Paris", "Mùa Thu Yêu Em" vv..vv... (Vì trong bài viết có giới hạn, nên tôi không thể trích hết những bài thơ tiêu biểu). Cũng là một người làm thơ, nên Huy Khang không thể nào không có thơ của mùa lá vàng. Ta hãy tiếp nghe bài "Bây Giờ Buồn Em Cũng Không Thăm" sau đây:

Những đoá hồng nơi sân trước đã tàn
Chùm hoa sim tím sau nhà rụng vỡ
Ta chẳng còn yêu, chẳng còn duyên nợ
Nên lúc buồn em đã hết sang thăm

Bao nhiêu ước mơ dệt đủ ba năm
Để chỉ ba năm là bay theo gió
Hỏi đã quên rồi
Lắc đầu không có
Hỏi vẫn còn thương
Em cũng lắc đầu

Em để vần thơ từ ấy chợt sầu
Và chiếc lá phai màu trong tiếc nuối
Sao không ghé thăm, dù là lần cuối ?
Có giá băng nào bằng giá băng em

Bây giờ buồn em đã hết thăm anh
Nơi góc phố không còn ai đứng lại
Để nghe đọc thơ
Những bài vụng dại...
Viết những lần ta đã đến thăm nhau.

Hình ảnh của ánh trăng, của chị Hằng, của nàng Nguyệt luôn đi song song với thi ca Việt Nam. Mà điển hình nhất là những bài thơ bất hủ của thi sĩ Hàn Mạc Tử.

Ở người trẻ Nguyễn Huy Khang này cũng không ngoại lệ, anh cũng mượn hình ảnh nàng Nguyệt để đưa vào thi ca qua bài Mộng Bình Thường:

Anh mơ một buổi trăng tàn
Miễn sao là có trăng vàng ngắm chơi
Này sóng biển nhẹ ra khơi
Này em anh bước chung đôi đẹp tình

Anh mơ đường vắng riêng mình
Dìu em thật khẽ, dìu tình thật êm
Dìu nhau từng nấc thang lên
Thiên đường mở cửa cho em anh vào

Anh mơ hôn cái má đào
Vỗ về mái tóc dạt dào hương say
Rồi em đặt nhẹ lên vai
Mình ngồi yên thế, mình say riêng mình

Phải mà, anh chỉ van xin
Trời cao mấy thước mặc tình trời cao
Không trăng tàn để ước ao
Và đâu sóng biển rì rào hở em ?

Quay về sự thật không tên
Không em, anh biết hôn lên những gì ?
Đêm nghe tiếng gió biết cười
Buồn như từng bước chân người ngang qua...

"Anh mơ đường vắng riêng mình
Dìu em thật khẽ, dìu tình thật êm...." Một hình ảnh đẹp, một bức tranh rất ư...tình tứ của không gian ba chiều qua hai câu trên. Nguyễn Huy Khang không chỉ dừng lại ở đấy, anh vẫn tiếp tục con đường đưa nàng Nguyệt vào thi ca qua bài "Chợ Trăng, Chợ Tình" sau đây:

Nỗi buồn ơi, nỗi buồn ơi
Kêu giùm nàng Nguyệt xuống chơi
Mình chơi trò Hàn Mạc Tử
Bán một nửa vầng chơi vơi

Ai mua trăng ?
Ai yêu trăng ?
Tôi bán trăng cho người yêu trăng đó
Đừng giả vờ yêu, đùa mây chọc gió
Cho trăng chờ trăng đợi hết mùa trăng

Ai mua em ?
Và ai đã yêu em ?
Tri âm thoáng chốc ra ngoài chợ
Cái chợ tình ta mua đầy mảnh vỡ
Em bán đầy ước vọng quá cao sang

Chợ trăng ơi, chợ tình ơi
Nàng Nguyệt đi rồi, em cũng đã ra đi
Ta bán trăng, em bán đi ước hẹn
Tiếng giầy khua vào trong đêm lẻng kẻng
Em đi bán tình bỏ lại nửa vầng trăng.

Nguyễn Huy Khang tiếp:


Nỗi buồn không như giọt nắng
Đậu mái hiên cô học trò
Không bay như là bướm trắng
Vởn vơ tìm những đoá hoa

Nỗi buồn trong đêm hoang vắng
Một đêm trời lạnh bao giờ ?
Bên kia nhà nghe văng vẳng
Du dương tiếng nhạc, lời thơ

Rồi nỗi buồn vương khoé mắt
Khi cô bé bỗng cách xa
Ai vớt trăng tàn hiu hắt
Đem vào treo ở trong nhà ?

Ai pha cà phê buổi sáng
Vô tình quên cất nỗi buồn
Nỗi buồn rơi, cà phê đắng
Lan tràn trong kiếp nhớ thương...
(Nỗi Buồn Cay Đắng)

Đọc qua những bài thơ Trăng, rất là "trăng" của chàng thi sĩ mang tên Nguyễn Huy Khang, cho ta nỗi buồn da diết, lãng mạn cả tâm hồn.

Khi đọc thơ Nguyễn Huy Khang, ta thấy lời lẽ của anh tuy mộc mạc, nhưng không kém phần trau chuốt thể hiện thuyên suốt qua những bài thơ mà quý bạn được dịp thưởng thức qua trong bài giới thiệu này. Nhưng, Nguyễn Huy Khang không chỉ dừng lại ở đấy, anh sẽ vẫn còn tiếp tục trên bước đường thi ca Việt Nam tại xứ người.

Anh, Nguyễn Huy Khang, một người làm thơ trẻ, một thi sĩ trẻ của thế hệ thứ hai tại Hải Ngoại. Chúng ta hãy mở rộng vòng tay, hãy khuyến khích, hãy chào đón một người thi sĩ mới bước chân vào làng thi ca. Và, xin chúc người thi sĩ trẻ luôn tiến bước trên con đường thi ca để gìn giữ lại ngôn ngữ Mẹ nơi đất khách.

Cuối cùng, tôi xin mời bạn cùng tôi tiếp tục theo dõi những bước tiến của chàng thi sĩ trẻ này qua trang nhà Trinh Nữ ở http://www.trinhnu.net/7/nguyenhuykhang/. Xin trân trọng giới thiệu cùng quý độc giả.

RIC-TR082604

Y-Thy