|
Thơ
Haiku
Haiku là một thể thơ của Nhật, được truyền sang Trung Hoa
rồi vào Vietnam. Hiện nay thể thơ này cũng đã du truyền
sang các nước Tây Phương như Mỹ Pháp.
Hàng năm có những cuộc thi Haiku ở Nhật, số bài tham dự
đến cả mấy chục ngàn, có khi cả trăm ngàn bàị
Riêng tiếng đơn âm như Hán, Việt hay Triều Tiên thì có thể
dùng 17 chữ trong 3 câu, vì vậy diễn dạt được nhiều hơn.
Nhưng tinh túy của Haiku không phải là để nói nhiều, mà để
diễn dạt một thoáng suy tư, một khung cảnh cô đọng, một
chút thiền.
Haiku không phải là một phim bộ dài dòng mà là một tấm ảnh
chụp lấy một khoảng khắc, một trừu tượng, một tư duy, nên
nhiều khi vài chữ cũng đủ. Cái hay và khó hay của Haiku là
ở chỗ đó. Đọc một bài thơ Haiku hay như nghe một tiếng
khánh cô đọng thật ngắn gọn nhưng ngân nga, để lại ấn
tượng lâu trong tâm hồn người .
Haiku không có luật về âm điệu và vần. Kết hợp vào thơ
Vietnam ta có thể cho câu cuối vần với 1 trong hai câu
trên, nhưng không bắt buộc.
Về nội dung, Haiku chính tông đòi hỏi trong bài phải nói
về một trong bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông. Không có nghĩa
là phải nêu tên một mùa ra mà dùng biểu tượng cũng được,
như tuyết, hoa đào, nắng ấm v.v.
Dù vậy quy luật này cũng không cần theo vì gò bó vào một
khía cạnh quá. Trong văn học sử Nhật có thiền sư Basho là
người để lại nhiều bài Haiku bát ngát hương Thiền.
Các bạn muốn đọc nhiều Haiku xin vào trang thơ Pham Doanh
__________________________________________
Haiku
Người chiết tự trong đêm
Chữ bình tâm loay hoay xếp mãi
Quên ngày mới vừa lên
Ngư ông không dụng mồi
Con Koi bạc chưa hề sứt mép
Chiều nay về cơm chay
Fisher without bait
The silver Koí's lips unhurt
Vege dish tonight.
Xếp chân mong thiền tọa
Ruồi đậu bàn tay, vỗ bàn tay
Tâm tịnh mất khi nàỵ
Giá áo và túi phân
Vùng kinh điển đốt hoài chẳng hết
Về đi, tập đánh vần!
|
