Thơ Song Thất Lục Bát

Song Thất Lục Bát cùng với Lục Bát là của riêng Việt Nam ta. Những luật thơ này không có mượn gì của người Trung Hoa như thơ Đường Luật.

Cấu trúc của SONG THẤT LỤC BÁT
---------------------------------------------------------
Mỗi đoạn trong bài STLB gồm 4 câu 7,7,6,8. Số đoạn trong bài không hạn chế.
 

Như ta thấy luật bằng trắc của thơ Lục Bát hoàn toàn được áp dụng cho 2 câu 6,8.
Vần của mỗi đoạn 4 câu là

7/1(T) ===> 5/2(T),
7/2(B) ===> 6/3(B)===> 6/4(B)

nghĩa là
chữ thứ 7 (trắc) câu 1 vần với chữ thứ 5 câu 2,
chữ thứ 7 (bằng) câu 2 vần với chữ thứ 6 câu 3,
chữ thứ 6 (bằng) câu 3 vần vơí chữ thứ 6 câu 4.

Để nối 2 đoạn với nhau thì có thêm luật

8/4(B) ===> 5/1 (B) (thông thường)
hoặc
8/4(B) ===> 3/1 (B) (ngoại lệ)

nghĩa là chữ cuối câu 4 phải vần với chữ thứ 5 (hay 3) của câu đầu đoạn mới, thiếu điều này các đoạn thơ trong bài sẽ bị rời rạc không thành một chuỗi. Trong thơ thí dụ là những chữ có (*).

Điều đáng ngạc nhiên là Thơ Song Thất Lục Bát tuy rất đặc sắc nhưng lại ít người làm và ít thơ haỵ Có lẽ đây là thể loại khó làm hay vì có âm điệu cổ, khúc mắc như leo núi của hai câu song thất lại hòa với âm điệu mây ngàn, du dương như nằm võng của hai câu lục bát. Kiệt tác về STLB vẫn là "Chinh Phụ Ngâm Khúc", đến nay vẫn không có thi phẩm nào sánh được .

Mong các bạn vượt qua được những ngần ngại lúc đầu mà làm quen với thể thơ độc đáo nàỵ

THƠ THÍ DỤ CỦA SONG THẤT LỤC BÁT
-------------------------------------------------------------------
( Các chữ viết HOA là VẦN vói nhau, chữ có (*) là vần nối hai đoạn)

Thuở trời đất nổi cơn gió BỤI
Khách má hồng nhiều NỖI truân CHUYÊN
Xanh kia thăm thẳm từng TRÊN
Nào ai gây dựng cho NÊN nỗi NÀY(*)

Trống Trường Thành lung LAY(*) bóng NGUYỆT
Khói Cam Tuyền mờ MỊT khúc MÂY
Chín tầng gươm báu trao TAY
Nửa đêm truyền hịch đợi NGÀY xuất CHINH (*)

Nước thanh BÌNH(*) ba trăm năm CŨ
Áo nhung trao quan VŨ từ ĐÂY
Sứ trời sớm giục đường MÂY
Phép công là trọng, niềm TÂY xá gì
...

Chinh Phụ Ngâm Khúc
 

-----------------------------------------------------------------

Bình khô đập chén cả cười với nhau

Hôm nay ánh trăng vàng lơ LỬNG
Gió nhẹ lay hờ HỮNG cành CÂY
Đắng cay lời cuối là ĐÂY
Ngày mai xa cách cho ĐẦY nhớ THƯƠNG(*)

Ta cùng em quỳnh TƯƠNG(*) chén CẠN
Nhớ bao ngày bầu BẠN bên NHAU
Cung đàn gieo tiếng oán SẦU
Yêu chi cho lắm mà ĐAU thế NÀY(*)

Thôi em nhé! chia TAY(*) nhau NHÉ!
Một người đi làm KẺ phiêu BỒNG
Một người áo cưới theo CHỒNG
Còn đây chén ngọc rượu NỒNG cho NHAU(*)

Trăng mười tám bắt đầu khuyên khuyết
Thương cuộc tình, nuối tiếc ngày xanh
Từ nay chiếc lá xa cành
Anh về miền gió cát đành quên thôi

Thôi cứ để chôn vùi kỷ niệm
Nhắc làm chi những chuyện u hoài
Coi như tích Nhị Độ Mai
Giấc mơ thoáng nhẹ, dâú hài cỏ hoang

Bâù rượu cạn xoay ngang cười ngất
Em hỏi ta dám bất chấp đời ?
Thôi, mai đám cưới em rồi
Trả em nguyên vẹn về người lạ xa

Đêm nay ánh trăng tà lạnh lắm
Sưởi cho nhau canh vắng thế thôi
Em về bên phía kia đôì
Còn ta diện bích, mộng đời u minh

Ta chẳng tiếc cuộc tình dang dỡ
Chỉ nghe tim đã vỡ tan rôì
Coi như duyên nợ lứa đôi
Cầm bằng sông nước cuốn trôi mịt mùng

Cùng một nỗi niềm, chung tâm sự
Uống cho đầy tư lự đêm nay
Lâu rồi chẳng có dịp say
Rôì đây như khói mây bay cuối trời

Ừ thôi nhé ta rời phố vắng
Đếm tháng ngày cho trắng bàn tay
Mơ hồ nửa tỉnh nửa say
Tên người ta gọi vơi đầy hồn hoang

Còn đâu đó hương thoang thoáng nhẹ
Tiếng kinh hòa tiếng kệ điêu tàn
Trách trời cắt đứt tơ vàng
Tình vừa chớm mộng đoạn tràng lên ngôi

Uống đi em, để quên người
Bình khô đập chén cả cười với nhaụ

Pham Doanh

(Đoạn cuối chỉ có hai câu Lục Bát để gây ấn tượng)

U Hoài Của Sóng

Ai có hiểu u hoài của sóng
Cứ vỗ bờ vang vọng triền miên
Thét to để trút ưu phiền
Gối đầu thổn thức bên triền cát ai

Ai có hiểu u hoài của sóng
Cả một đời ước vọng bình yên
Sóng trườn lên bãi cát hiền
Vỗ về, an ủi ... lời nguyền chẳng phai

Ai có hiểu u hoài của sóng
Vẫn vỗ bờ vang vọng ngàn năm
Thủy triều giật sóng xa xăm
Bạc đầu sóng vỗ tìm thăm lại bờ

Sóng biết cát vẫn chờ, vẫn đợi
Sóng vẫn tìm cơ hội về bên
Cho mình - ta lại đẹp duyên
Đan tay, đầu gối đầu, miên man tình

NTT
___________________________________________

Niềm Riêng

Có những niềm riêng hoài ấp ủ
Mặt tươi cười, lòng phủ rong rêu
Chôn vào đáy mộ tình yêu
Là con tim bạc với nhiều xót xa !

Còn gì nữa để mà thương tiếc
Nợ nhân tình oan nghiệt chi đâu !
Vương mang là những khổ sầu
Cuối đường gục ngã đời nhau còn gì !

Người vội vã bước đi vội vã
Như ngại ngần ..xa lạ, chưa quen
Phố xưa ..vàng vỏ ánh đèn
Cho ta ngần ngại cài then giấc nồng !

Đơn chiếc bóng, phòng không lạnh lẽo
Bạn chung tình bạc bẽo như vôi !
Người nào cũng thế mà thôi
Cuối cùng rồi cũng phai phôi hẹn thề !

Giữa đường về, riêng ta đứng lại
Giấu nỗi niềm ngần ngại bấy lâu
Vào trong nỗi nhớ ban đầu
Để rồi mang xuống đất sâu một mình !

Thanh Trân
03.03.03
_______________________________________________

Sầu đời

Mộng chẳng thật vì đời là thế
Kiếp con người như thể phù vân
Cớ sao ta phải ngại ngần
Con cờ lỡ bước chẳng cần thối lui

Cuộc trần thế có bùi ngùi thương cảm
Số phận mình ai cản được đâỷ
Thôi đành nhắm mắt xuôi tay
Sông kia sẽ cạn đời này cũng qua

Đừng toan tính chạy xa trần thế
Phải đọa đày không kể riêng ai
Trường giang nước chảy miệt mài
Chỉ là số kiếp sao ai bận lòng

Có cay đắng trong vòng tục lụy
Sao cố tình suy nghĩ vẩn vơ
Dòng đời phiêu bạt hững hờ
Bâng khuâng ta dệt vần thơ quên đời

Hãy quên hết cho vơi sầu thảm
Tạm xa rời lãnh đạm tình xưa
Thời gian một thoáng đong đưa
Trăm năm một cõi như vừa thoáng qua

Hoàng Dung
3/3/03
_____________________________________________

Hoài vương kỷ niệm

Cuộc đời mãi ru lầm mộng mi.
Người dối gian hay chỉ đùa chơi
Ngập ngừng hứng giọt mưa rơi
Ngồi thương dĩ vãng, một thời đắm say

Em đã đến từng ngày dệt mộng
Thuở hẹn hò trông ngóng tin nhau
Trăng Thu đẹp sáng trên cao
Soi đường dương thế, ngọt ngào bến yêu

Tình xưa đó như chiều nắng nhạt
Nhẹ vu vơ nào khác bóng mây
Ru ta nỗi nhớ ngất ngây
Hoài vương kỷ niệm, đong đầy nắng Thu

Em xa vắng mịt mù lạc lối
Tôi ngồi đây kết nối vần thơ
Đêm nay ngồi ngắm trăng tơ
Cạn ly rượu đắng, vu vơ mỉm cười

Minh Long