If her lips had a fragrance, it would be that of a rose;

Soft, and cushiony the pedals, full of flavor to behold.

She kisses me, and I escape the bonds of time;

...

And I smile, as she glances, and blows a kiss my way.

She brushes by me; the smell of her freshly washed hair;

Entreats my nostrils, leading me where

I find peace and happiness, content in her arms;

The odor of her body encompasses me; soft and warm.

If her lips had a fragrance, it would be that of a rose;

Soft, and cushiony the pedals, full of flavor to behold.

She kisses me, and I escape the bonds of time;

Intoxicating and smooth, like Agape's Wine.

Ah, I stop, I savor, the taste, the aroma;

I breathe in her skin; soft and warm;

Like incense, she permeates my very being.

It is as if it is her fragrance that I am seeing.

I depart for my day of work and toil;

Her fragrance stays with me in memory and thought.

More sensuous than fine perfume; she has my love caught.

A simple smell brings her into my mind;

I need not search far nor long, her love to find..."

Để rồi chiều nay đi làm về nàng lại tiếp tục thì thầm bên tai chàng, để tình yêu thăng hoa trong rực lửa đam mê, họ quấn quít bên nhau bằng những va chạm của làn da thớ thịt mang hương vị mới của tình yêu cho nhau, và cho nhau tất cả... vì đó là tình yêu chân thật nhất của hạnh phúc yêu đương. Vâng, thưa đúng vậy, của hạnh phúc yêu đương.

"Upon my return, at the end of the day;

She whispers words that only lover's know and say.

We embrace, in fires of passion;

Making love in slow, and deliberate fashion.

The aroma of our love fills the marital room;

My seed is watered; fertile; planted in her womb.

And just as a flower must have water to grow;

Our love is saturated; it overflows.

The fragrance is captivating; as we give of ourselves;

One to each other, totally we delve;

A rose in bloom, never wilting, never dying.

Ever fresh; ever trying

To bring forth the newness of Agape from Heaven above;

Keeping fresh, the Fragrance of our Love!"

~AJJ 06/09/00~

Từ bài thơ trên của thi sĩ AJJ, người ta thấy rằng trong tình yêu giữa bồ bịch hay giữa vợ chồng con người nhớ nhau, vì hương men tình yêu họ nhớ mùi da thịt, mùi môi son, mùi thơm hương tóc. Trong phạm vi bài này người viết xin loại bỏ ra ngoài những khía cạnh tiêu cực chỉ để ca ngợi hương thơm của tình yêu theo đúng nghĩa. Người Polynesians ở các hải đảo vùng Nam Cực hay người Eskimo có thói quen của thuở xa xưa rất dễ thương họ chúi đầu vào nhau hôn hít bằng mũi, cái khứa giác của họ như loài thú khi gần nhau, đánh hơi nhau và tận hưởng mùi thơm nơi da thịt hay trên hương làn tóc của người yêu. Tôi xem những cặp sư tử trong rừng hoang dã của phim Ti Vi về thiên nhiên loài thú vờn nhau, tỏ tình bằng lối đánh hơi, xong dùng vị giác để liếm trên thân thể đối phương, điều này cho thấy loài thú có tình yêu tinh tế có thể đã đi trước loài người ít ra là khứu giác và vị giác và con người lại phê phán loài thú động cỡn như chó tháng 7, khi mà nhịp cầu Ô thước bắc ngang cho tình yêu của Ngưu Lang và Chức Nữ. Một người bạn tôi kể chuyện tình yêu cũ khi chở cô bồ trên xa lộ Biên Hòa, nàng có thói quen ngồi phía sau dùng răng cà và cắn nhẹ trên lưng anh ta. Dù chưa tháng 7 mà bạn tôi nhớ lại mùa Xuân năm nào cô bạn có thú yêu đương thật dễ thương để sau này họ định cư ở 2 lục địa khác nhau mà hương da tình cũ vẫn hiện về quyện vào dĩ vãng của họ như hoài niệm dấu yêu.

Bài nhạc tình ca "You're My Flavor" của nhạc sĩ Lenny Kravitz đã ca tụng hương vị của tình yêu chỉ làm cho con người mãi mơ tưởng đến nó, chỉ vì khi yêu người ta kiên nhẫn chờ đợi nhau. Đó là sự nồng nàn của tình yêu:

"… And I've waited a long time

Just to feel the way I do

Just give me the reason

And I will be all over you

'Cause you're my flavor of love

You're my flavor I'm dreaming of

You're my flavor of love

You're my flavor I'm dreaming of…"

Khi con người va chạm thể xác, nỗi yêu thương sẽ xoa dịu nỗi đau của tâm hồn, để tình yêu kia sống lại như cho một cảm giác thật mới trong hương yêu:

"The way you touch me

Somehow it takes away the pain

And now I'm a junkie

I'm running around without a brain

I got the jones deep inside me

And you are what I wanna do

You give me this feeling

You always make me feel brand new"

Do dó mùi vị và cảm xúc trong tình yêu đóng vai trò rất quan trọng trong sự cấu tạo ra tâm lý của gây cảm hứng hay gợi tình. Đối với thú vật khi mùa sinh sản đến như tiến trình thiên nhiên để duy trì nòi giống, cơ quan sinh dục của con cái sẽ tiết ra một loại mùi đặc trưng để hấp dẫn con đực tìm đến. Còn ở con người chúng ta hương vị của nhau là linh hồn của những dĩ vãng yêu đương khi ta bên nhau. Trong ba giác quan như khứu giác, vị giác và xúc giác là những yếu tố then chốt của những cảm xúc chuẩn bị cho giai đoạn khi mà con người như anh ong chị bướm trao nhau tình ái. Khi cảm nhận một mùi hương quen thuộc đã lâu mà nay nhận ra nhau, rồi bỗng nhiên con người gợi nhớ lại một hình ảnh nào đó liên quan đến nó và cảm xúc lại hiện ra. Cảm xúc ấy là kết quả của một vòng phản xạ được dẫn truyền từ não bộ những tín hiệu như bộ máy cảm nhậy linh ứng (sensor) để kích thích bộ phận sinh dục tạo ra hứng cảm. Do đó những phân tử của mùi vị bay theo hơi sóng vi ba khi tiếp giáp vào xoang mũi khiến cho các niêm mạc trong mũi sẽ tạo ra phản ứng kích thích, từ đó nó luồng theo dây thần kinh khứu giác chuyển về não và tạo ra ngay một cảm xúc, đồng thời mọi hành vi hay trực giác của ý nghĩ sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp được điều khiển do cảm xúc này.

Nếu súc vật giống cái có mùi hấp dẫn con đực vào chốn mê hoặc thì hẳn con người cũng có đặc điểm tương tự như đã được mô tả trong nhà thơ Mỹ AJJ, thi sĩ Hà Huyền Chi cho vần thơ thương nhớ hương tóc rối quyện hương thơm da thịt của tình nồng nàn ái ân được mô tả khéo như trong bài "Mộng Du":

"Tóc đêm hoa mộc nồng nàn

Tóc em hoa biển sóng tràn tâm hư

Cuốn ta vào giấc mộng du

Da thơm nắng ướp màu thu, hương rừng."

Theo website cua nữ thi nhân Bút Vàng cho biết quả măng cụt, tức tên Anh ngữ là mangosteen đuợc kỹ nghệ y khoa sức khỏe dùng trong các sản phẩm giúp con người tẩy trừ hơi thở hôi hám từ cơ thể. Một phản ứng phụ lạ lùng của các kháng thể diệt vi trùng với tên xanthones trong quả măng cụt là khả năng tẩy trừ hơi thở hôi hám.”

Nhìn trong thiên nhiên muôn vàn loài hoa quả được kỹ nghệ biến chế mùi thơm và tẩy trừ mùi hôi đã dùng đến từ hoa lài, ngọc lan, chanh, dâu, chuối, đào,... Trong bài thơ "Dạ Lý Hương", tôi xin trích 2 đoạn như sau:

"Ngày ẩn đêm chường kiếp Lý Hương

Khoe gương bày nhụy giữa đêm trường

Ngọt ngào mùi xả càng tha thiết

Trắng trẻo màu hoa ngắm dễ thương…"

Nhà thơ nữ Ngọc An đã nhân cách hóa khi ví von người nữ như loài hoa Dạ Lý. Một loại hoa cho hương thơm ngào ngạt, có màu trắng tinh như thân người trinh nữ, khi mà con ong cánh bướm mê mẫn ve vãn:

"... Dù em…trong kiếp loài hoa dại

Vẫn thấy e dè ngại bướm ong

Đã quyết một lòng gìn giá ngọc

Sợ gì… nở nhụy giữa đêm đông"

Như trên đã đề cập đặc điểm của con cái, trong thiên nhiên loài vật đến mùa sinh sản, cơ quan sinh dục của con cái sẽ tiết ra một loại mùi vị đặc biệt để chiêu dụ con đực tìm đến. Ở một số loài thú như các loại côn trùng, mùi đặc biệt này có thể theo gió bay xa đến cả trăm dặm để đến đối phương. Một con ong chúa bay ra khỏi tổ trong mùa sinh sản sẽ tiết ra một mùi kỳ lạ trên các cụm hoa, chỉ để quyến rũ các chú ong đực bay theo nàng ong chúa. Tương tư như ruồi, châu chấu, cào cào,... Luật tuần hoàn sinh sản vốn được tạo hóa sắp xếp thế nào, cảm giác ra sao thì chỉ mỗi cặp bạn tình mới cảm nhận đầy đủ ý muốn của nhau được. Sự yêu thích hương vị của nhau chính là những biểu hiện sự hòa hợp, ve vãn trong tình yêu và nó cũng thể hiện bản chất của nghệ thuật "yêu nhau" của đôi lứa.

Nhà thơ AJJ dùng thơ tán dương vẻ thu hút của người vợ mình nỗi nhớ khôn nguôi vì hương vị mà nàng có. Vợ chồng thương nhau thương hương vị của nhau, hoặc giả họ nhớ nhau cái nhớ suốt đời vì mùi vị lưu luyến của nhau như trong câu ca dao Việt Nam:

"Chim quyên ăn trái nhãn lồng

Lia thia quen chậu vợ chồng quen hơi"

Nói về "mùi hương tóc em" tôi còn nhớ 2 kỷ niệm khi trong hoàn cảnh thiếu nước hay vì quá lạnh mà con người đâm ra sợ nước. Bạn tôi kể rằng trong chuyến vượt biên trên chuyến tãu định mệnh Skyluck khi người CS cố tình trục xuất Hoa kiều ra khỏi Việt Nam trong 6 tháng ròng rã bạn tôi và cô hôn thê người gốc Hoa Chợ Lớn vẫn âu yếm nồng nàn khi mà nạn chí rận trên làn tóc mây ngày nào đe dọa con người, con tàu đông đúc hành khách, người ta phấn đấu với giá trị của tự do mà hy sinh "mùi hương tóc em" và khi ta yêu nhau 5 tuần chưa có nước cũng không ảnh hưởng chi đến sức mạnh của tình yêu.

Một người bạn Mỹ đi trượt tuyết cùng vợ mới cưới, cơn bão tuyết chợt đến khi hai người bị lạc trong căn nhà hoang chẳng có nước mà chỉ có thức ăn hộp, họ đã nồng nàn bên nhau 3 tuần "trăng mật" đáng giá yêu thương trước khi được trực thăng đên tiếp cứu. Ba tuần không tắm vẫn bằng lòng với "mùi hương tóc em".

Trong bài "Mùi hương tóc em" của thi sĩ Hoàng Thy diễn tả tình yêu qua mùi hương của tóc:

"Anh nhớ mãi mùi hương thơm tóc em

Thoang thoảng bay như mùi lan dạ thảo

Nhẹ len lén đi vào anh một dạo

Rồi trải dần ra khắp cả châu thân"

Người nam thèm nâng niu một lần, một lần hôn em bẽn lẽn cho giấc mơ thành hiện thực:

"Anh thèm lắm được nâng niu một lần

Đôi tay nhỏ với nụ hôn trìu mến

Nhưng mỗi lần anh thấy em bẽn lẽn

Đành quay đi dấu một tiếng thở dài"

Vương vấn mùi hương trong nhung nhớ, đê mê tê dại lòng đắm say chết lịm vì mùi tóc của em:

"Anh nhớ mãi tóc em thơm mùi hương

Vương vương vấn trời sa sương mờ ảo

Ray ray rứt thật gần sao long lanh

Tê tê dại cõi lòng anh chết lịm"

Có lẽ nhà thơ Hoàng Thy là một trong những nhà thơ đã làm một thơ dài chỉ để tri ân cái mùi hương hoa của em khiến người tê dại chết lịm cõi lòng, cho người sống mãi với tình nhung nhớ khôn nguôi:

"Em hãy giữ mùi hương trên mái tóc

Đời mai này nếu lỡ có xa nhau

Cho anh sống một trời mây nhung nhớ."

Nhà thơ nữ Hương Sa Mạc gởi tôi email về thơ "Hương Tình Yêu" của chị có vị ngọt bờ môi, có hương tình hưng phấn mà người đọc cảm nhận được cái nóng bừng của rực lửa yêu đương:

"Hương tình ngọt lịm trên môi

Mắt tình lóng lánh bồi hồi tim ai

Tóc xanh theo gió ngắn dài

Như cành liễu rũ van nài ... vuốt ve

Ai người trương gấm phòng the"

Cái nóng trong tình yêu đong đầy "chuyện ấy" từ cái nóng của Sa mac Sahara trên 100 độ F để hương tình yêu lên ngôi thì thử hỏi bố bảo ai mà nỡ hững hờ hay chỉ lơ tơ mơ với tình nồng nàn chín đỏ như gấc của hương vị thương yêu:

"Nhớ thương thương nhớ...tù Hè sang Thu...

Giòng đời những chuyến mộng du

Hương Tình Yêu ấy...thiên thu... hững hờ

Ngồi đây mà cố làm thơ

Ngoài trời nóng bức... lơ mơ... thế nào."

***

Tiến sĩ Tâm Lý học Rachel Herz làm việc tại Trung tâm Cảm ứng Hóa học Monell (Monell Chemical Senses Center) tại thành phố Philadelphia đã thực hiện nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu tương quan giữa mùi vị và xúc cảm. Trong một công trình nghiên cứu về trí nhớ thuộc về cảm xúc.

Cuộc nghiên cứu chứng minh có sự liên hệ. Giữa mùi vị, trí nhớ và sự cảm xúc dựa vào ý niệm cơ bản của cơ thể học. Khứu giác nhận những tín hiệu được truyền qua những dây thần kinh về mùi vị được tiết ra trong không khí, khứu giác được nối kết với hạch hạnh nhân (amygdala), là một khối hình hạnh nhân mầu xám tọa lạc trong bán cầu não. Chức năng của hạch này có liên hệ đến các đặc tính, khứu giác, sự nhận diện mùi vị, trí nhớ ghi nhận những sự kiện mới xảy ra. Bản tường trình của tiến sĩ Herz cho biết dù mùi vị không giúp nhiều cho con người những chi tiết thính thị trong trí nhớ, nhưng nó lại mang lại những dữ kiện về xúc cảm của con người.

Theo tập chí Tâm lý Hoa kỳ, phạm vi căn bản của trí nhớ, xúc cảm và mùi vị chưa được khám phá sâu rộng đến nơi đến chốn theo tiến sĩ Eric Eich dạy tại đại học British Columbia. Tuy nhiên công trình nghiên cứu sơ khởi này của tiến sĩ Herz đã thành công tạo ra sự nhận dạng căn bản nhận ra đặc tính về mùi vị, trí nhớ và xúc cảm, nhất là trí nhớ về những biến cố được ghi nhận lại. Bà đang thực hiện công trình lý thuyết hóa tương quan giữa mùi vị và xúc cảm của cơ thể.

Tiếp theo đề tài mùi vị và xúc cảm như thích hoặc không thích, các nhà nghiên cứu tại đại học Brown tại thành phố Providence, tiểu bang Rhode Island cho biết đối với mỗi mùi vị khứu giác thu nhận và lưu trữ dữ kiện như thơm, hôi, cay, nồng, dễ chịu,… vào trong bộ nhớ trong não, sau này chúng ta gặp lại mùi vị tương tự não sẽ thông báo khi mũi gửi tín hiệu mùi vị, ta sẽ nhận ra chất mà ta đang ngửi trước đây ví dụ như tiêu, hành, ớt, tỏi, quế,... Trưởng nhóm nghiên cứu là tiến sĩ Rachel Herz nói là: "Ngoại trừ những mùi vị khó ngửi ra, mùi vị chỉ là sự quen thuộc theo kinh nghiệm cá nhân hay văn hóa gốc của người đó ".

Hàng năm Hiệp hội ngành sản xuất rượu vang vẫn tổ chức những buổi lễ nếm và ngửi rượu vang, mục đích nhằm thẩm định độ ngon, sự hơn thua giữa các sản phẩm. Nó tương tự như các giám khảo dự các kỳ thi nấu ăn khi mà khứu giác được dùng chung với vị giác và thị giác.

Kỹ nghệ nước hoa hay dầu thơm vẫn có những tay phân tích viên cừ khôi trong ngành này, kinh nghiệm hiểu biết rộng về mùi vị nước hoa, thị hiếu thị trường, giá trị kinh tế, … và sự pha chế hương vị mà khứu giác đóng một vai trò tối ưu quan trọng.

Tiến sĩ Herz tin tưởng khi hai yếu tố mùi vị và cảm giác được nối liền qua một phương pháp hướng dẫn tâm lý có thể giúp cho các nhà hàng bán nhiều hơn khi gia tăng hương vị mới lạ của thực phẩm mà không cần dùng nhiều muối mỡ hay đường để tránh bệnh tật. Tại nhà thương, bệnh nhân sẽ dễ chấp nhận thực phẩm tại nhà thương mà xưa này thức ăn tại nhà thương thường không được đánh giá cao. Do đó cũng làm chậm tiến trình phục hồi sức khỏe của bệnh nhân.

Bác sĩ Alan R. Hirsch, Giám đốc Cơ quan Nghiên cứu Mùi vị và Tân Trị liệu cho hay là những công trình nghiên cứu mới gia tăng hay giảm cân hay phục hồi hay gia tăng hạnh phúc hôn nhân. Khi nhu cầu cho con người gia tăng về sức khỏe, thẩm mỹ và hạnh phúc thì mùi vị được nhân loại lưu ý nhiều hơn. Khi khứu giác nhận định được mùi vị ngon của thức ăn theo bác sĩ Hirsch thì người nặng cân sẽ ý thức từ trong não bộ giúp cho sự kiềm hãm ý định ăn thêm khi vừa đủ. Con người mất cảm giác về mùi vị hay bị bệnh hư khứu giác (Anosmia) sẽ ăn hoài vì họ không tự chế ngự được ý muốn muốn ăn từ não bộ.

Theo nghiên cứu của bác sĩ Hirsch khi đôi tình nhân có khứu giác tốt họ phân biệt mùi hương tình ái và mùi hôi tình trường để đôi bạn hãy tự điều chỉnh, cải tiến lại giai đoạn chuẩn bị cho phòng the, cho cái giây phúc dấu yêu ban đầu của sự hưng phấn khi mà cơ thể phải thơm tho sạch sẽ hấp dẫn đối tượng đồng hành trong thú bên nhau. Điều không chối cãi sự vệ sinh thân thể là yếu tố quan trọng trong hạnh phúc hôn nhân. Mùi vị trao nhau trung thú yêu thương có thể làm đối tượng lãnh cảm hay mất hưng phấn của giai đoạn tiền trăng hoa.

Trong phần trên tôi viện dẫn lý lẽ của 2 cặp trai gái trên tàu vượt biên Skyluck hay cặp người Mỹ di lạc trong cơn bão tuyết, họ chấp nhận tình trạng tạm thời trong hoàn cảnh khó khăn. Bác sĩ Hirsch dùng trường hợp lâu dài cho hạnh phúc hôn nhân cần được cải thiện trước đến giai đoạn nhàm chán để rồi tự ý xa nhau, dù trong thực tế hay trong tâm hồn.

Đây là chứng bệnh mất cảm giác của khứu giác do bị nhiễm lạnh lâu ngày hay vì tại nạn động sọ não ảnh hưởng đến các dây thần kinh của khứu giác. Tôi xin đan cử hai ví dụ là anh Randy Williams hành nghề thợ sơn xe tại Detroit, anh bị hóa chất sơn xe tạo ra chứng bệnh allergy và cộng thêm thời tiết khắc nghiệt của mùa đông Michigan, anh được bác sĩ xác nhận căn bệnh Anosmia, anh mất cảm giác bén nhậy khi đánh hơi. Để chữa bệnh này anh cùng gia đình dọn về Orlando và tìm việc làm trong một nhà hàng, anh hiện là một đầu bếp chánh.

Trường hợp thứ hai thê thảm hơn, Robert Weinstock là một họa sĩ và văn sĩ tại thành phố Greenwich Village, thuộc New York, anh bị tai nạn xe đụng, vỡ xương sọ và hư cột tủy sống. Do tai nạn chấn thương trầm trọng này vùng não ảnh hưỏng đến khứu giác và vị giác bị tê liệt, anh không cảm nhận được mùi vị. Ngày xưa anh là người rất thích cà phê, ngày nay anh uống không còn cảm giác, anh ăn thức ăn nào cũng như nhau, không có hương vị chỉ vì căn bệnh Anosmia nghiệt ngã của anh mà thôi. Hai chức năng khứu giác và vị giác dính liền gần trên não, khi bị hư đi cuộc đời người bệnh nhân sẽ tẻ nhạt, vô vị lắm.

Anh Weinstock quyết chinh phục bệnh mất khứu giác của mình, những ngày tháng ăn uống vô vị qua đi, anh ăn thức ăn Thái vốn có ớt tỏi để so sánh với thức ăn Nhật để so sánh mùi hương vị, anh ăn thức ăn Ý có nhiều tỏi so sánh với thức ăn Đức, rồi anh so sánh các loại cà phê, chocolate, kem, anh thực tập phân biệt hay so sánh vị thơm của kem vanilla và chocolate, giữa mùi chanh và chuối,... Người viết chỉ tiếc không được làm bạn với anh Robert Weinstock để giới thiệu anh sự phân biệt giữa cái cao độ của mùi sầu riêng khi anh so sánh với chuối, hay cái cao độ của mùi cà cuống so với mùi vanilla, hay cái cao độ của cà pháo mắm tôm so với món cá sống sushi hay cái cao độ của mắm kho miệt lục tỉnh so với món beefstew,... Biết đâu chừng bệnh Anosmia của anh được thuyên giảm 90% không chừng, thay vì Weinstock chỉ đạt được 70% theo bản phúc trình của văn phòng bác sĩ theo dõi trình trạng bệnh lý của anh.

Nói tóm lại bài biên khảo "Một Chút Hương Yêu" này đi từ lãnh vực văn học có hương tình yêu có chút dấu yêu của thơ AJJ viết cho Melissa, có nhạc "You're My Flavor" của nhạc sĩ Lenny Kravitz, có thơ Hà Huyền Chi, Ngọc An, Hoàng Thy, sang khía cạnh mùi vị trong y khoa ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống, có Dr. Rachel Herz, Dr. Eric Eich, Dr. Alan Hirsch, Randy Williams và Robert Weinstock. Tất cả đã góp mặt cho bài mua vui này một chút giải khuây, chút ý kiến cho kiếp nhân sinh này ý nghĩa hơn khi ta còn tri ân chút hương yêu, chút vui lây trong tâm hồn thưởng ngoạn ăn uống. Xin hẹn bài khác, quý bạn nhé.