Sau buổi hội ngộ ra mắt sách (RMS) của Nam Phong và Hoa Vàng tại Nam Cali, tôi được biết anh Cù Hòa Phong sẽ đứng ra tổ chức một buổi hội ngộ thân hữu RMS tại Houston, vì thế nên tôi có ý định bàn với anh Tạ Xuân Thạc (TXT, trưởng nhóm Thân hữu Đồng Tâm tại Houston) cùng anh Cù Hòa Phong (CHP) và hai chị Ngọc An cùng Lan Nhi là 3 cuốn sách Nam Phong, Hoa Vàng và Đồng Tâm sẽ tổ chức RMS chung cho gọn. Thế là anh TXT đã gặp gỡ anh CHP soạn thiệp mời và tiến hành việc tổ chức, mọi việc xem như tốt đẹp.

Nhưng "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên". Bỗng chốc chẳng may con trai anh CHP lâm bệnh anh đành bỏ cuộc chơi, anh em chúng tôi bâng khuâng vì tôi ở Los Angeles quá xa Houston, không rành địa thế, anh TXT thì chưa một lần đứng ra tổ chức RMS, anh tỏ ý e ngại. Tuy vậy anh có quen một tổ chức từ thiện là Trung Tâm Việt Mỹ với trụ sở mới toanh, mới cắt chỉ còn thơm mùi sơn mới, dàn âm thanh surround sound gắn dính vào tràn nhà, sân khấu thích hợp cho sinh hoạt văn nghệ, ca hát. Nơi đây có thính đường với sức chứa tối đa 400 chổ ngồi, nhưng hiện tại ghế đã sắp xếp cho 150 người trong giai đoạn đầu. GS Doãn Quốc Sỹ được mời nói chuyện văn học ở đây, ông cho anh TXT biết như vậy. GS DQS và anh TXT đã nói chuyện hỏi thăm việc tổ chức tại đây, thế là chúng tôi thông cảm với tình trạng khó khăn của anh CHP gặp phải để ra ngoài việc tổ chức và nhóm anh chị em còn lại sẽ tự túc. Anh TXT được tin tưởng do các thân hữu phó thác đứng đầu chương trình tổ chức. Anh trưởng nhóm TXT phác họa theo chương trình hoàn toàn mới, thay vì theo dự án cũ, nay xóa bàn làm lại. Chị Ngọc An, Lan Nhi và tôi vẫn giữ ý định sang Houston cùng nhà thơ Hà Ly Mạc (chú của nhà thơ Bạch Hạc trên Minnesota), chị Ngọc An mời nhà thơ Vũ Hối, Lan Nhi mời nhà văn Đào Vũ Anh Hùng trong nhóm Nam Phong ráng sang yễm trợ, tôi vội mời Bạch Hạc làm MC. Vì trước đây Bạch Hạc đã tổ chức các buổi nhạc thính phòng Ngô Thụy Miên và Từ Công Phụng trên Minnesota khá thành công khi gây quỹ giúp đỡ từ thiện.

Ngày 10/07 Ngọc An cho biết anh Hà Ly Mạc bị đau bất thần không thể tháp tùng phái đoàn Cali, nên chỉ còn 3 đứa chúng tôi là Ngọc An, Lan Nhi và tôi. Lý ra anh nhà văn Duy Văn cũng tháp tùng, nhưng anh chị Nguyễn Thị Vinh, Nguyễn Hữu Nhật tổ chức RMS của anh chị lại vào trùng ngày chúng tôi bay sang Houston, anh Duy Văn hy sinh ở lại lo phụ bạn bè vì tình nghĩa văn học tại San Jose.

Sang Houston bộ ba chúng tôi gặp anh TXT, Bạch Hạc và thi sĩ Lan Quỳnh bắt tay ngay vào việc sắp đặt chương trình hội ngộ RMS. Ngày thứ bảy 15/07 họa sĩ Vũ Hối bay sang Houston, GS DQS (một bạn tri kỷ trong nhà tù CS với họa sĩ Vũ Hối) cùng TXT và tôi đi rước Vũ Hối chúng tôi ghé phố Bellaire ăn trưa và đưa Vũ Hối về nhà DQS nghỉ ngơi.

Tôi nhớ hôm sáng ngày 17/07, anh chị TXT rủ tôi đi tập gym tai 24-Hour Fitness thật sớm, trong phòng steambath và tắm hồ acupressure spa anh TXT bàn chi tiết chương trình, tôi lắng nghe anh trong khâm phục, vì thời thế tạo kinh nghiệm cho anh khi anh CHP gặp chuyện không may.

Buổi trưa 1 giờ ngày 17/07, mọi người trong ban tổ chức có mặt tại trung tâm Việt Mỹ thì trời mưa do cơn dông bão Emily thổi vào Houston như vũ bão, mưa rồi lại tạnh, rồi lại mưa, nơi tổ chức ở mạn bắc Houston, quan khách lái xe từ miệt nam từ những nơi đông người Việt về dự thật khích lệ cho anh chị em chúng tôi. Vì ban sáng trời mưa chúng tôi rất bi quan. Trong khi chờ đợi khách ở xa về dự, MC Bạch Hạc (BH) khởi sự giúp vui bằng những điệu hò dân tộc, ngâm thơ ba miền qua giọng nam trung bắc, nàng mần luôn một bài cải lương, nàng ca tân nhạc lại "phê" như những ca sĩ chuyên nghiệp.

Khi các dãy ghế đầy người chương trình được khai diễn, lễ chào quốc kỳ Mỹ, Việt, lễ tưởng niệm xong xuôi. MC BH mời anh trưởng ban tổ chức Tạ Xuân Thạc lên sân khấu phát biểu ý nghĩa của ngày hội ngộ và cũng để đón chào quý quan khách đến tham dự chương trình RMS. Kế tiếp MC mời ca sĩ Xuân Nghi lên sân khấu, chị hát bài "Tình Thư Của Lính", một nhạc phẫm của Trần Thiện Thanh tri ân người lính VNCH. Xong chị giúp vui qua nhạc phẩm sống động, rất "twisty" là "60 Năm Cuộc Đời", một khúc ca vui của Y Vân diễn tả giai đoạn trung dung giữa khoảng cách "50, tri thiên mệnh" và "70, cổ lai hy" để sau đó là bài nói chuyện của GS Doãn Quốc Sỹ. DQS là nhà văn lão thành của nền văn học VNCH, ông dạy tại các đại học Sư Phạm, Văn Khoa và Vạn Hạnh, người ta còn nhớ ông có hằng trăm bài viết ngắn hay dài. VH nhớ hoài những tác phẩm của ông mà VH đã đọc từ thuở trung học như "Người Việt Đáng Yêu", "Gìn Vàng Giữ Ngọc" và "Dòng Sông Định Mệnh". Hôm nay DQS nói về đề tài "Bảo Tồn Tiếng Việt tại Hải Ngoại, từ Giáo Dục đến Nghệ Thuật". Ông chia sẻ nỗi khó khăn của các bậc phụ huynh vẫn nặng lòng với Việt ngữ cho con trẻ tại hải ngoai, ông bàn về những sinh hoạt thường nhật trong gia đình, trong cộng đồng,... đến sách vở, phim ảnh văn hóa văn hóa Việt Nam,... Dĩ nhiên không CS. Sinh hoạt thơ văn nghệ thuật, viết lách văn chương Việt ngữ cần được nâng đỡ và khuyến khích.


Từ trái ĐVAH, Vũ Hối, TXT, NMH, DQS, VHLA, NA & HVLN

Kế tiếp MC giới thiệu gịong ca Phương Nga hát bài "Suối tóc" của Văn Phụng và Kim Khanh ca bài "Hồ Như" của Hoàng Quốc Bảo. Hai giọng ca bạn hữu của Gia Long Lan Quỳnh có CD "Tóc Hương" và DVD "Tím Xưa" đã quảng cáo trên báo nam Cali như tôi biết. Họa Sĩ Vũ Hối được giới thiệu lên sân khấu để nói về "Thơ được lồng trong nét Thư Họa, một Biểu Tượng của Nghệ Thuật". Vũ Hối là một trong những họa sĩ Việt Nam còn hiện hữu qua nét thư họa rất nghệ thuật. Ông vẽ lã lướt như phượng bay, bướm lượn. Ông nói trong khiêm cung, ông ít khi diễn thuyết mà chỉ dùng nét vẽ nói lên ý muốn của mình. Theo tôi nghĩ thì chính nét vẽ sắc sảo của Vũ Hối tiêu biểu cho hệ phái thư họa ấn tượng của văn hóa chữ Việt chúng ta. Ngoài ra tôi được biết Vũ Hồi còn là một nhà thơ, đơn cử ví dụ như bài thơ ngắn ngủn mang nỗi thủy chung với quê hương đất nước của ông được thư họa trên một dĩa trẹt thật mỹ thuật:

"Chim di lạc xứ năm châu
Vẫn nguyên chung thủy sắc màu Việt Nam"

Câu thơ nói lên đàn chim Việt xa xứ sau năm 75, lòng người Việt tha hương vẫn đậm đà, vẫn nồng nàn với mảnh đất quê hương. Câu thơ tuy ngắn gọn nhưng nghệ sĩ Thu Thủy có thể diễn ngâm qua mười thể loại của ba miền đất nước. Bài thơ khác của Vũ Hối mà tựa đề bằng một chữ vỏn vẹn là "Nửa":

"Đời ta nửa tỉnh nửa say
Nửa đen nửa trắng, nửa ngày nửa đêm
Nửa vui với nửa ưu phiền
Nửa sông cồn cát nửa triền núi cao
Nửa thương nửa nhớ nghẹn ngào
Nửa cười tha thứ nửa ngao ngán tình
Nửa hồn đau kiếp phù sinh
Chênh vênh nửa cuộc hành trình bể dâu
Chập chờn nửa giấc canh thâu
Cười say bên ngọn đèn dầu nửa khuya."

Bài thơ lục bát bất hủ này được thi sĩ Bạch Hạc ngâm thật tuyệt vời. Trong tâm tư Vũ Hối anh sống thật lòng với bạn bè, anh say thơ nhẹ nhàng như say tửu lượng vừa phải. Trông cái đau đớn của anh khi nhìn ảnh cũ chụp trong thi tập Vũ Hối khi anh bị bọn cán bộ cai tù đánh trọng thương vì cá tính bất khuất, chúng đánh anh dã man làm hư một con mắt, cùm anh liệt đôi chân, đến khi anh được chính giới Hoa Kỳ quan tâm, qua thượng nghị sĩ Bob Dole, ông vận động quốc hội Mỹ xin can thiệp và áp lực chính quyền CSVN thả Vũ Hối và cho định cư tại Mỹ.

Ca sĩ Phạm Bảo nối tiếp chương trình qua 2 nhạc phẩm dễ thương "Hai Phương Trời Cách Biệt", điệu tango của Hoàng Trọng và bài "Sắc Hoa Màu Nhớ" của Nguyễn Văn Đông. Màu nhớ Việt Nam vẫn lãng đãng trong chúng ta qua hai bên bờ Thái Bình dương, nơi mà bao nhiều người Việt ra đi xa xứ trong tủi nhục, những giọt nước mắt quê hương dâng tràn biển đông. Ôn lại dĩ vãng quê hương trong đọa đày, người dân tôi sống vất vưởng trong ngục tù vĩ dại của cả nước Việt Nam. Vũ Hối bị trù dập và đánh đập dã man, Doãn Quốc Sỹ du học về ngành giáo dục tại Mỹ bị liệt vào thành phần nguy hiểm tù tội vô lý tại bắc Việt 12 năm. DQS của tác phẩm biên khảo "Người Việt Đáng Yêu" in năm 1965 trang kết luận ông nói về thuyết định mệnh, ông định nghĩa và đưa ra những suy luận của cái nhìn khách quan khi dân tộc Việt mắc phải vấn nạn Cộng Sản đè nặng lên tâm thức của người Việt Nam. Ông phân tích cái nhất thời khi người CS thắng ta vì sở đoản ma lanh. Với những truyền thống cao quý của dân tộc Việt Nam và rằng định mệnh khiến dân tộc Việt Nan thua chủ thuyết CS trong giai đoạn, cuối cùng của lịch sử dân tộc chúng ta sẽ thắng vấn nạn CS mà thôi.

MC Bạch Hạc giới thiệu nhà văn Đào Vũ Anh Hùng lên máy vi âm trình bày về hai đặc san Nam Phong và Hoa Vàng, anh phân tích những ưu khuyết điểm của mỗi đặc san. Mọi người lắng nghe anh đóng góp những nhận xét để "ôn cố tri tân" cho tác giả và ban biên tập. Kế tiếp nhà văn Nguyễn Mộng Hoàng đóng góp phần điểm sách Đồng Tâm. Tương tự như bao buổi ra mắt sách khi in chung có đông tác giả, mỗi người mỗi vẻ, do vậy người điểm sách thông thường theo quan điểm hài hòa tế nhị. Dù sao mỗi người Việt lưu vong xa xứ, nếu còn nặng tình tự với văn chương chữ nghĩa Việt Nam theo chiều hướng tích cực và trong sáng thì là điều đáng ngợi ca và khuyến khích hơn cả.

MC Bạch Hạc giới thiệu giọng ca tươi mát của vũ sư Hoàng Trí Dũng, anh vốn là một tay đàn trưởng (lead guitarist) và kiêm ca sĩ trong một ban nhạc của đại học Kinh Thương Minh Đức trước năm 75. Anh ca với làn hơi dài và ấm áp khi trình bày nhạc phẩm "Mùa Thu Cho Em", nhạc của Ngô Thụy Miên. Phần gây chú ý không kém khi MC Bạch Hạc giới thiệu nhà văn Doãn Quốc Sỹ đại diện cho nhóm Thân hữu Đồng Tâm trở lại sân khấu trao kỷ vật lưu niệm cho đại diện cho hai nhóm Nam Phong và Hoa Vàng, mà thi họa sĩ Vũ Hối đã góp phần trong hai tuyển tập dưới hình thức này hay hình thức khác. Hai vị văn thi nhân lão thành DQS và Vũ Hối đã dâng hiến cả cuộc đời, cả mạng sống thử thách chế độ giam cầm khắc nghiệt của CS, ngày hai ông gặp lại nhau tại Mỹ, DQS đã sáng tác ngay bài thơ mừng bạn Vũ Hối tìm được bến bờ tự do, bài thơ mang tên đầy đủ ý nghĩa của nó "Mừng Vũ Hối Đón Chào Tự Do":

"Thuyền ra giữa bến thuyền dừng
Ai đi thương nước nửa chừng lại thôi
Nhớ cha nhớ mẹ xa xôi
Năm châu lê bước chơi vơi nỗi buồn
Một lần đi: cõi mưa tuôn
Bao giờ ta lại về nguồn người ơi!
Tóc em rẽ lệch đường ngôi
Tình ta từ đó xa xôi hai miền
Nỗi vui với nửa ưu phiền
Nửa sông cồn cát nửa triền núi cao
Qua cơn đen tối lao đao
Nắng vàng rực rỡ đón chào tự do."
(Doãn Quốc Sỹ tặng Vũ Hối)

Hình DQS trong complet đen trao quà lưu niệm cho Vũ Hối trong complet xám và MC Bạch Hạc

Tôi mục kích hai ông bắt tay trên sân khấu hôm nay, cũng như ngày hôm qua khii họ gặp lại nhau trong tình bạn văn học, trong tình bạn cựu tù nhân của chế độ CS. Còn tình bạn nào thắm thiết hơn khi tuổi đời đã cao, ánh hoàng hôn đã chiếu lên mái tóc phong sương của họ, những văn nghệ sĩ đi trước tôi, những đàn anh trung hậu với văn chương, với chữ nghĩa Việt ngữ trong nhận định của riêng tôi. Tôi cảm mến họ, tôi đau với cái đau đớn khi CS cùm tay chân đánh đập họ. Tôi khóc cho quê hương quá nhọc nhằn, đau khổ. Có những người nghệ sĩ cả đời sống vì danh dự, vì khí phách và vì tiết tháo. Tôi xin mượn những dòng chữ này để viết lên cho những năm tù tội vô lý của họ, những người trải xác thân để nói lên những lý tưởng được làm con người trong kiếp sống có vui và có buồn này.

Để bắt đầu cho phần còn lại là mục văn nghệ ca hát và mọi người được mời thưởng thức thức ăn nhẹ và giải khát. Hai nữ nghệ sĩ Thu Thủy và Bạch Hạc đóng góp những phần văn nghệ ca hát qua những bài dân ca Việt Nam, những âm hưởng của tình tự văn hóa mang theo của đàn chim di tha hương như thơ của thi sĩ Vũ Hối:

"Chim di lạc xứ năm châu
Vẫn nguyên chung thủy sắc màu Việt Nam"

Việt Hải ghi nhận

* Lời nhắn:
Ban tổ chức "Buổi Hội Ngộ Thân Hữu Houston", ngày 17/07, xin chân thành cảm tạ anh Joseph Đỗ Vạn Thúy cùng ban quản trị Trung Tâm Việt Mỹ đã nhiệt tình yễm trợ tinh thần và cho mượn Thính Đường Hội Họp không nhận mọi phí khoảng nào, mà Trung Tâm đã khích lệ những hoạt động phát huy văn hóa và bảo tồn nền văn học Việt Nam tại hải ngoại."