Sau đây là những điều căn bản như chất liệu cho bài viết mua vui vài canh khi năm mới lại về với chúng ta:

Theo thiên văn học thì năm hành tinh chính trong hệ thống xoay vần của mặt trời hay Thái Dương Hệ là "Kim, Mộc Thủy, Hỏa, Thổ", mà trong khoa tử vi Đông phương gọi là ngũ hành. Từ khi chúng ta sinh ra, nhân mạng của chúng ta hay bổn mạng bị chi phối bởi những nguyên tắc tử vi căn bản như luật tuần hoàn của Âm Dương Ngũ hành, Thiên can, Địa chi, Trực, Cung, Sao Hạn,... Thuyết Âm Dương ảnh hưởng thẳng đến đời sống chúng ta như nam hay nữ về phái giống, thể xác hay linh hồn về cấu tạo con người, hay khí năng hay hơi thở so với máu huyết của chúng ta về y khoa sức khỏe. Do sự chi phối này của tử vi mỗi cá nhân đều có số mạng riêng.

Trong bài viết ngắn ngủi và tổng quát này, người viết chỉ đưa ra khía cạnh căn bản của khoa "tử vi nhập môn" như bài đọc vui nhân dịp đầu Xuân. Đào thêm vào lý thuyết thâm hậu của khoa tử vi này hẳn cần một pho sách vô tận cho những lý giải mạch lạc hơn cho hàng triệu trường hợp cá biệt cho mỗi cá nhân hiện hữu trên mặt địa cầu này. Do đó khi con người hiện diện trên mặt đất thì cá nhân đó đã chịu ảnh hưởng của Trời, được gọi là Thiên Can và Đất, được gọi là Địa Chi.

Trong khoa tử vi có mười thiên can mà chúng ta thường nghe qua là: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm và Quý. Đó là thập thiên can. Ví dụ như năm 2004 là năm Giáp Thân và 2005 là Ất Dâu.

Lấy vài ví dụ tiêu biểu cho người mang thiên can như Ất. Ngừời mang thiên can Ất thì trực tính, thích làm việc thiện, việc xã hội, giúp đỡ tha nhân. Có lắm vất vã, thăng trầm trong cuộc sống, nhất là trong việc làm và tình cảm. Có tính tự lập, kiên nhẫn. Người mang thiên can Bính thì thường cô đơn, suy tư, thường gặp hoàn cảnh bất hạnh, bất trắc. Cuộc đời gặp nhiều thử thách, cam go, nhiều phấn đấu. Người sống với nội tâm, đức hạnh và kỷ luật. Người thuộc thiên can Kỷ thì tính thẳng thắng, rộng rãi, vị tha, thích hoạt động từ thiện, xã hội, giúp tha nhân, tiền của không giữ lâu, đến rồi đi. Người thường gặp vất vã về tình duyên, trắc trở, chia ly, nhưng hậu vận lớn tuối có hạnh phúc về tình cảm, gia đạo ấm êm. Người thuộc thiên can Nhâm thì cuộc đời nhiều may mắn, mọi việc dễ hanh thông, thuận lợi. Nếu sinh vào tuổi Nhâm Thìn lại càng tốt vì rồng phun nước nhã ngọc trân châu, trai thì số phú quý, gái thì số sung sướng, nhất là về hậu vận. Còn người mang Thiên Can Quý thì thường có tính hào phóng, rộng lượng, ít lo, an nhàn, người có tài, thường được ưu đãi về việc làm, bổng lộc. Nếu mang tuổi Quý Tỵ thì người tuổi này có lúc bị trắc trở, chia ly, giải tán hay không hợp tâm, hợp ý với đối tác trong đường làm ăn hay về tình cảm với bạn đồng hành.

Tương ứng với 10 thiên can, ta có 12 địa chi như sau: Tí, Sửu, Dần, Mẹo, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi, tức mười hai con giáp chi phối tuổi của chúng ta.

Bàn về tuổi xung khắc hay thuận hợp trong hôn nhân nam nữ thì vài ví dụ như thiên can nam khắc thiên can Tân của nữ, lại hợp thiên can Canh của nữ. Bính (nam) khắc Nhâm (nam), hợp Tân (nữ), Kỷ (nam) khắc Ất (nữ), hợp Giáp (nữ). Nhâm (nam) khắc Kỷ (nữ), hợp Mậu (nữ) và Mậu (nam) khắc Giáp (nữ), hợp Quý (nữ).

Theo hệ thống thiên văn 9 hành tinh mà mặt trời đứng giữa 8 hành tinh nhỏ hơn, thì sự lý giải như là các tiểu càn khôn chịu ảnh hưởng của đại càn khôn hay tương tự như con người chúng ta chịu ảnh hưởng của vũ trụ bao quanh. Mặt trời tức Nhật hay Dương cho ánh sáng ban ngày, và Nguyệt, tức mặt trăng hay Âm, của ban tối chỉ màn đêm buông xuống. Như vậy thì con người như tiểu càn khôn chịu sự chi phối của 9 cung sao:

Thổ Tú, Thủy Điêu, Thái Bạch, Thái Dương, Vận Hớn, Kế Đô, Thái Âm, Mộc Đức, và La Hầu. Theo môn Thiên văn học mỗi chu kỳ của mặt trời trong Thái Dương Hệ xoay là 9 năm, trong khi đó trái đất xoay chung quanh mặt trời một vòng là một năm hay 12 tháng hoặc 365 ngày. Theo âm lịch địa cầu xoay chung quanh mặt trăng 28 ngày mỗi chu kỳ. Như vậy thời gian trôi qua sự xoay vần các hành tinh trong Thái Dương Hệ ảnh hưởng trực tiếp với con ngừời từ các sao hạn Thổ Tú đến La Hầu. Mà trong 9 cung sao đó sao Kế Đô được xem là sao xui tận mạng, nó là vì sao không may.

Lấy vài ví dụ như sao Thổ Tú cho thấy ta phải cẩn thận vì có kẻ tiểu nhân mưu hại, thị phi, gia đạo bất hòa, nhà cửa bất an, thiên tai, hoạn nạn,... Còn bị sao La Hầu chiếu mạng cho thấy những điềm rủi như tiền tài hao tốn, tình duyên trắc trở, bị thị phi tình cảm, bị phản bội lọc lừa,... Sao Kế Đô có thể là tin buồn, tin xấu, tại họa ách trời giáng cho ta, chuyện rủi ro thua kiện, tù tội,...

Ngoài 9 cung hay Cửu Cung đã nói trên ra, tử vi của con người còn bị chi phối bởi 8 sao hạn tức Bát Quái liệt kê như sau: Tam Kheo, Ngũ Mộ, Thiên Tinh, Toán Tân, Thiên La, Địa Võng, Diêm Vương, và Huỳnh Tuyền.

Trong các loại âm lịch mà chúng ta xem, danh từ "Trực" được đề cập trong mỗi ngày. Trực cho người ta biết yếu tố hên hay xui. Có tất cả là 12 trực hay nhị thập Trực may rủi là:

1)Trực tốt (Trực may): Trực Bình, Trực Mãn, Trực Thâu, Trực Khai, Trực Thành, ví dụ Trực Bình ám chỉ cho việc thuận lợi khai trương, di chuyển, thương lượng, xây cất dễ gặp điềm may.

2)Trực xấu (Trực xui): Trực Nguy, Trực Phá, Trực Chấp. Ví dụ Trực Nguy kiêng cử việc khai trương, kết hợp, hùn hạp, cưới hỏi,...

3)Trực trung bình: Trực Kiên, Trực Định, Trực Trừ, Trực Bế. Ví dụ Trực Bế ám chỉ sự thuận lợi cho thưa kiện, nhận chức vụ mới, xây cất,... cho thấy sự hanh thông tương đối. Nếu Trực Bình sẽ khả quan hơn.

Trong hôn nhân, người phương Đông xưa thường xem tuổi dựng vợ gả chồng cho con cái mà nó như cái tạp quán xã hội hay cái văn hóa một thuở trong quá khứ. Dù tin hay không thì ta thử bàn xem lập luận duy lý đó nó ra sao. Trong ngày tết năm xưa tôi theo người láng giềng gần nhà tôi vào Lăng Ông Bà Chiểu và chứng kiến cụ đồ thầy bói già xem quẻ tử vi. Cụ thật lưu loát diễn giải các địa chi tam hạp và tứ hành xung. Trong cái kỷ niệm cụ đồ lý số tử vi đó như một bầu trời bao la với tuổi thơ của tôi, nhưng là bầu trời hy vọng với niềm tin cho những cặp trai gái khách hàng của cụ.

Các địa chi rơi vào nguyên lý bốn tuổi khắc nhau được chia làm 3 nhóm:

- Tý, Ngọ, Mẹo, Dậu

- Thìn, Tuất, Sửu, MùI

- Dần, Thân, Tỵ, Hợi

Bà bạn láng giềng nhà tôi tuổi mẹo, ông thầy bàn lấy người nam tuổi Tý không nên, ông lý giải theo lý thuyết địa chi xung khắc thì nếu mà bà lấy người này sẽ khổ sở, sẽ lận đận và sẽ chia ly. Ông đề nghị tuổi khác như Sửu hay Tuất. Thế rồi người tuổi Tý của bà bạn tôi đi du học, rồi đi luôn. Sau này bà gặp ông tuổi Sửu cày như trâu kéo cày, và rất tận tụy lo cho gia đình. Ông thầy đồ Lăng Ông ngày trước đúng chăng ?

Các địa chi sau đây làm thành 3 nhóm được gọi là Tam Hạp:

- Thân, Tý, Thìn

- Tỵ, Dậu, Sửu

- Hợi, Mẹo, Mùi

Tôi xem bài viết "Tử vi hướng dẫn đường đời: Tìm vợ và kén chồng" đăng trên internet, tác giả lý giải bài viết rất dí dỏm, khúc chiết.

Ông bàn về ngừời phụ nữ đi tìm đối tượng:

"Làm sao chọn được người chồng tốt? Vấn đề chọn vợ không quan trọng bằng chọn chồng là sao?

Vì người vợ thường theo số chồng hơn là chồng theo số vợ. Nói cách khác, số người chồng quan trọng hơn và có tính cách quyết định hơn là số người vợ. Các cô thường chọn chồng sang, chồng giàu, chồng đẹp trai và thường bị hỏng trong việc lựa chọn đó. Người chồng có thể sang, giàu, nhưng mà có cái tệ vũ phu, bỏ nhà đi chơi bời, bỏ vợ, đủ thứ xấu thì cái sang giàu đó lại hoàn toàn vô nghĩa. Thế cho nên, cộng vào các điều kiện tất nhiên khác, khi đặt vấn đề chọn chồng, các cô chỉ nên chọn người tử tế.

Các điều kiện nên có là:

1) Được người tử tế quý vợ.

2) Có tính hạnh tốt, nói chung.

3) Biết cố gắng chịu khó làm việc cho gia đình.

4) Có số giống số chồng và có sự hợp nhau.

Về điều kiện 1, nên nhìn vào cung Thê của người Nam, thấy tốt là được, hay không thấy tệ hại. Về điều kiện 2, những cậu trai đáng kể là người có tam hợp Thái Tuế ở Mệnh, có Chính Tinh Miếu Vượng (Thiên Lương là nhất). Về điều kiện 3, thấy mạng tốt, hẳn là người khá, chịu khó làm việc. Về điều kiện 4, hai số hợp nhau, giống nhau, có truyền tinh hay không cũng được, nhưng những Đại vận nên có tốt xấu gần nhau.

Khi so đôi tuổi vợ chồng, thường thường các Thầy Bà chỉ đoán về sự hợp tuổi, hợp mạng: hành hai mạng hợp nhau là tốt, hay khắc cũng được, nhưng phải là mạng chồng khắc mạng vợ mới tốt. Như thế tức là mạng vợ khắc mạng chồng thì không tốt, nhưng các Thầy Bà còn tìm ra xem hai mạng là hành gì? thuộc thế gì? để so sánh rồi cũng dễ dàng chấp nhận.

Như Thủy phải khắc Hỏa. Nhưng mạng vợ là Đại Hải Thủy thì cũng không khắc được mạng chồng; nếu là Thiên Thượng Hỏa; mạng vợ là Trường Lưu Thủy cũng không khắc được mạng chồng là Sơn Đầu Hỏạ Đó là cách so đôi tuổi, để tìm về sự kiện hợp ý trong cuộc sống chung. Còn về sự kiện sống chết, mạng vận hợp nhau thế nào thì phải coi cả hai lá số.

Dầu sao thì trong nhiều trường hợp, số vợ cũng theo số chồng. Không những là chồng giàu thì vợ phải giàu, chồng nghèo thì vợ phải nghèo; mà còn có sự kiện chồng yểu thì vợ phải góa chồng không có số góa và đời sống hôn nhân phải dài lâu, thì cái đó có thể một người vợ long đong về đường chồng, thành một người vững vàng trong hôn nhân. Cho nên chọn chồng phải tránh những ông chồng có hành mạng khắc hành của chính tinh cung Thệ Như ông chồng mạng Thổ có chính tinh cung Thê là Thái Âm Thủy, như ông mạng Thủy có chính tinh cung Thê là Liêm Tinh Hỏa; bởi vì đó là những ông có thể có đến mấy đời vợ không chừng! Nhưng cũng không nhất thiết như thế, vì cũng có những ông chồng không ở trường hợp đó mà cũng góa vợ. Cũng nên ngại những ông chồng có Hồng Đào, Tả Hữu, hay Long Phượng, Tả Hữu ở cung Thê, vì các ông đó có mấy vợ; hoặc các ông có Hồng, Kỵ, hay Kinh Đà, Kỵ. Gặp Nhật Nguyệt hãm, là những ông chồng oán ghét vợ; có Cô, Hình là xa vợ; có Phá Quan hay Thất Sát gặp Hình, Riêu, Binh là người có thể làm hại vợ v.v... và v.v..."

Ông bàn về người nam tìm đối tượng nữ:

"Người con trai sướng hay khổ phần nhiều là do người vợ, nên phải để tâm kiếm người vợ hoàn toàn. Kiếm theo Tử Vi có lẽ đúng hơn, vì những gì của cô gái, không cứ là tính nết, bộc lộ ra hết. Những ai muốn kiếm người vợ hoàn toàn, nên biết rằng: Trong đời sống vợ chồng; số chồng thường trùng lấp và lấn số vợ, vì thế mà người đàn ông không nên đặt nặng vấn đề chọn vợ, là vì số của mình là số chính.

Thí dụ: Một ông có số khắc vợ, vì mạng của ông khắc chính tinh ở cung Thê (mạng ông là mạng Thổ, chính tinh ở cung Thê là Thái Âm thuộc Thủy, và Thái Âm này Miếu ở Dậu; tốt như thế mà vẫn bị khắc) thì ông phải có hơn một đời vợ, có thể có vợ chết.

Một ông bạn khác có số "Thân Cu Thê", cung Thê của ông lại có Hóa Quyền và Tam hợp Thê tại Tỵ Dậu Sửu thuộc Kim khắc Tam hợp mạng thuộc Mộc ở Hợi Mão Mùi (Mạng ở Mão, Thê ở Sửu), thì dứt khoát là ông bạn phải sợ vợ, khổ sở vì vợ; dù ông có kiếm được một bà rất hiền lành, thì cuối cùng vẫn phải sợ vợ mà thôi! Nhưng cách đó ở số nữ lại không được kể. Vậy thì vấn đề kiếm một người vợ hoàn toàn, theo Tử Vi, nên đặt khác đị Nên kiếm những điều kiện sau:

1) Có sức khoẻ tốt.

2) Có đức hạnh tốt.

3) Thêm đức tính tháo vác, khí phách và lạc quan yêu đời.

4) Có số giống số chồng và có sự hợp nhau.

Vấn đề chọn vợ cũng là vấn đề tìm hạnh phúc, hay là vấn đề cải số tốt. Trước hết, xin bác bỏ luận cứ cho rằng hôn nhân là một cuộc lựa chọn của con người, thì không có số. Trong hôn nhân, hai người nam và nữ ghép vào nhau cũng có số. Những trường hợp bất thường rất ít, gọi là trường hợp trái số. Có nhiều trường hợp đã xảy ra để minh chứng là con người có số mạng trong hôn nhân và những sự ghép trái số khó có thể thành tựu là đúng.

Bây giờ xin phân tích các điều kiện chọn vợ theo tử vi: